كه او هيچ يك از اين سخنان را ، خود نساخته است بلكه آنچه در كتابها يافته و درست مى پنداشت در آن آورد : 1 - گواهى خود او در كتابهاى ديگر كه « نهج البلاغه » از تأليف و گردآوريهاى اوست و ياد كردن او در همين « نهج البلاغه » از كتابهاى ديگر او . 2 - گواهى خود « نهج البلاغه » از اين كه از سخنان على ( ع ) و روى ديگرگونگى سبك نمى تواند ساختهء رضى باشد . 3 - گواهى نسخه‌ها كه در كتابها و فهرستها از نسخه‌هاى تاريخ چهارصد تا امروز ياد مىشود . 4 - گواهى شارحان و مفسران دانشمند كه رضى در اين كتاب سخنانى از على ( ع ) را گرد آورده است . اين دانشمندان از روزگار شريف رضى تا به امروز به شرح آن پرداخته‌اند . 5 - گواهى روايتها و اجازه‌هاى دانشمندان به يكديگر كه در آنها از « نهج البلاغه » رضى ياد نموده‌اند و با اسناد آن را روايت كرده‌اند . 6 - از طريقهء سنجشى مى توان با مقايسهء خطبه‌ها و نامه‌هايى كه ديگران از امام روايت كرده‌اند با نهج البلاغهء رضى تطبيق نمود و اين نامه‌ها كه در كتابهايى جداگانه پيش از سيد رضى تأليف شده است در دست مى باشد ( 1 ) . كلام امير المؤمنين على عليه السلام ، يعنى تالى تلو كتاب خدا ، مانند قرآن كريم مورد طعن و تشكيك قرار گرفته است و از سوى شكاكان آماج تهمتها واقع شده است . قرآن را گفتند : پرداختهء محمد ( ص ) است . نهج البلاغه را گفتند : از منحولات شريف رضى است ، اما آنان كه سخن شناسند تفاوت ميان كلام خدا و كلام پيامبرش را در مى يابند و آنان كه حجاب تعصب ديدگانشان را پوشانيده است ، اگر چشم بصيرت بگشايند و در كلام على عليه السلام نيك بنگرند همان تفاوت را خواهند ديد ، همان گونه كه اشتباه كلام خدا با كلام رسولش محال مى باشد ، اشتباه كلام مولا ( ع ) با كلام شريف و خلط ميان آنها محال و ناممكن است . كتاب حاضر تأليف دانشمند گرانمايه شادروان امتياز عليخان عرشى محقق و

--> ( 1 ) : دانش پژوه : از فهرست كتابهاى اهدايى استاد مشكوة به دانشگاه تهران مجلد 5 ( جلد سوم ، بخش سوم ، ص 1625 ، 1626 ) شماره نشريه 299 چاپ 1335 . مؤلف در اين جلد گزارش مبسوطى در بارهء نهج البلاغه ارائه داده است .